Liedsuggesties

Ben je op zoek naar liederen voor een bepaalde leeftijdsgroep en wil je op ideeën gebracht worden en geïnspireerd raken? Deze liedsuggesties bieden een groeiende verzameling aan lesideeën, achtergrondinformatie en aandachtspunten rond liederen die nog niet algemeen bekend zijn, maar nodig ontdekt moeten worden!

Rond de 15e van iedere maand verschijnt steeds een nieuwe aflevering van tien liederen, verdeeld over de verschillende leeftijdsgroepen. Ook een keer je favorieten onder de aandacht van collega's brengen? Meld je dan via het contactformulier.

april 2015

4-6 jaar

Boven op de bergen

In dit vrolijke liedje kan het woordje 'wonen' vervangen worden door springen, dansen, tikken, klappen, etc. (alles met bewegingen). Bovendien kan het vervangen worden door het woordje 'zingen', waarbij dan tevens in plaats van 'li-li-li' allerlei andere klanken gezongen kunnen worden, zoals 'tra-la-la' of 'nu-nu-nu' Op deze manier kunnen we vanuit dit liedje ook komen tot zuiver muzikale improvisatie. De dwergjes zingen niet alleen dit melodietje, maar ook geheel eigen wijsjes op 'tra-la-la', 'li-li-li' of andere klanken.

Arend stokje

Tekstimprovisatie met de volgende speelvorm: terwijl de kinderen met gesloten ogen dit liedje zingen, kruipt één van de kinderen weg. Is het liedje uit, dan houdt de klas de ogen gesloten, het kind dat zich verstopt heeft imiteert het geluid van het gezongen dier. De kinderen wijzen in de richting vanwaar het geluid kwam. Wellicht dat de jongste kinderen nog niet aan deze speelvorm toe zijn. Wel aan de tekstimprovisatie. Een andere mogelijkheid is: één kind wordt geblinddoekt en mag dan voorzichtig afgaan op het geluid van het verstopte kind.

Annie Langelaar


7-8 jaar

'k Ving vandaag een grote mug – 2-stemmig canon

Een leuke canon voor de hogere klassen, maar ook in de eerste klas goed te gebruiken. In de eerste klas gebruikte ik dit lied om kruisoefeningen te doen tijdens de opmaat. Kruisoefeningen zijn belangrijk om de lateralisatie (voorkeursschrijfhand) verder op gang te brengen. Bovendien vragen kruisoefeningen samenwerking van linker en rechter hersenhelft, wat maakt dat kinderen beter kunnen leren. Er zijn allerlei variaties te bedenken met de kruisoefeningen. Ik begon met eenvoudige kruisoefeningen. Deze maakten we steeds moeilijker. In een later stadium gebruikte ik deze oefening:

  • ‘k Ving – handen op bovenbenen;
  • van – kruis voor borst (links boven);
  • daag – handen op bovenbenen;
  • een – kruis voor d borst (rechts boven);
  • grote – kruis op bovenbenen (links boven);
  • mug – kruis op bovenbenen (rechts boven); herhalen tot het lied is afgelopen.

Er kan vervolgens gevarieerd worden in tempo. De kinderen vonden het ook erg leuk om deze oefening te doen in een toneelrol: als koninklijk persoon, als grootouder, als politieagent enzovoorts.

Meike Vellener – Klassenleerkracht Vrije School de Meander – Nijmegen

Wind, wind, ruis! + tegenstem

Dit liedje leent zich voortreffelijk voor een eerste oefening met een slagwerkje, iets dat voor een tweede klas in het leerplan is aangegeven. Is er de beschikking over losse klankstaven, dan is het eenvoudig. Anders kan van een metallofoon alle staven behalve e en b verwijderd worden. Al lijkt het instrumentale zinnetje gemakkelijk, toch is het voor een tweedeklasser nog een hele opgave om, goed in de maat, dit zinnetje tot klinken te brengen. Als luisteroefening zal het wel eerst voorgespeeld moeten worden, bijvoorbeeld op een lier. De overige begeleiding kan ook op de lier gespeeld worden, of eventueel weggelaten.

Elisabeth Lebret


9-10 jaar

Lente komt! – canon + ostinaat

Het lied Lente komt is een vrolijke canon in drie talen, maar kan natuurlijk als lied ook al in de lagere klassen gezongen worden, heb ik gemerkt. Daarvoor heb ik een Nederlandse tekst bij dit lied gemaakt. Er zit wat swing in het lied, en het heeft een uitbundig slot. Het is steeds opletten halverwege elke regel, daar worden de korte rusten gauw te lang gemaakt, en dan worden de stemmen ongelijk. Het beste is het wanneer daar niet geademd wordt. Ook is het, wanneer het lied onbegeleid wordt gezongen (gitaar of piano is een welkome aanvulling), wel eens lastig om de cis in de eerste maat goed te treffen, dat vraagt een gevoel voor de harmonie waar deze toon in past. De ostinate partij kan ook de rol van begeleiding vervullen.

Jeroen Bosman – vakleerkracht muziek, Vrijeschool Widar – Delft

Een zaaier ging uit om te zaaien

Voor de derde klas is dit een prachtig lied. Het sluit mooi aan bij bijvoorbeeld een boerderijperiode. Het lied is heel beeldend. Vooral het flegmatische en melancholische kind, geniet enorm van het ‘hangen’ in deze muziek. Het eerste couplet kan ook gebruikt worden als tekst in het schrift, waar de kinderen zelf een tekening bij kunnen maken. Het lied kan ook gezongen worden in de opmaat. De kinderen liepen in een kring in de klas, terwijl ze zaaibewegingen maken. Toen mijn klas tijdens het werken op de boerderij moest gaan zaaien, begonnen kinderen dit lied spontaan te zingen. Bovendien past het lied erg mooi in deze tijd: nu de boeren hun akkers gaan inzaaien.

Meike Vellener


11-12 jaar

Es geht eine helle Flöte (2) – 3-stemmig

Dit oer-Duitse lied is steeds weer een (onverwacht) succesnummer: de uitdaging van de polyfone meerstemmigheid, de vrolijke melodieën en de goed behapbare tekst maken dat de kinderen dit lied van Hans Baumann graag zingen. Deze componist heeft een enorm aantal liederen op zijn naam staan, op de website zijn er zo’n veertig van hem opgenomen. Liederen met mooie natuurbeelden, sterke melodieën, verrassende avonturen van dieren. In dit lied wordt de komst van de lente bejubeld, en uiteindelijk ook die van de zomer. Doordat de coupletten eenstemmig zijn gelaten, nodigt dat uit om die door kleine groepjes te laten zingen: elk couplet een ander groepje. Waarna de rest van de klas weer meerstemmig het refrein kan inzetten. Let op een mooie balans tussen de stemmen in het slotakkoord, daar kunnen de kinderen erg van genieten.

Matthijs Overmars – vakleerkracht muziek Zeister Vrije School

Pipa pideladeloe + canon

Je begint met het 'dansen' van het ritme van de eerste twee regels (tot ‘k Voel me zo verlaten). Het mooist is als je een piano hebt, die het eerste akkoord lekker ritmisch blijft herhalen. Pas als iedereen er goed inzit begin je met zingen. Op de rusten doe je een klap: Pipa pideladeloe klap poe. Het tweede deel van het lied doe je héél langzaam, je zingt als Frans Bouwer (ik gebruik dit lied vaak als inzinger), inclusief enorme 'glijers' (= glissando’s), Amsterdams accent, overdreven snik in de stem; echt enorm uitpakken dus. En maak het vreselijk dramatisch; huilende gezicht, snikkende geluiden enz. Als je een groep hebt die een beetje lef heeft dan klinkt dit geweldig. In de laatste maat van 'voel me zo verlaten' pak je het geheel weer bij elkaar door de 2e, 3e en 4e tel weer ritmisch juist te plaatsen (of een loopje op de piano te spelen) en dan sluit je het lied af met het 'pideladeloe'-deel. In maat 8 veeg je tijdens een laatste korte poe je voorhoofd af en is het ineens stil. De begeleiding is niet moeilijk, er zijn maar een paar akkoorden. Boomwhackers zijn hier (naast de piano) ook zeer geschikt voor. Succes (en plezier) verzekerd!

Marieke Zoutendijk – leerkracht Vrije School Almelo 


13+ jaar

Je ne veux pas travailler – 3-stemmig

Dit is een heerlijk lied om te zingen met een zevende klas. Het is daarom een welkome afwisseling in de Franse les, waarbij de zevende klas volledig kan uitademen, zijn stem kan laten horen en ook tegelijkertijd ook nog Frans leert. Je ne veux pas travailler is eenvoudig te begeleiden op een gitaar of een ukelele. Een zomervakantie een beetje oefenen en je kunt het voor de klas begeleiden. De tweede en derde stem kan je ook rustig weglaten. Het lied is een goed uitgangspunt voor de verdere stof. Genoeg aanknopingspunten voor een gesprekje, een stukje grammatica, het schrijven van een gedichtje. Zelf zing ik graag dit lied met een klas een aantal weken, om vervolgens het werkwoord vouloir te leren. Het geeft daarvoor een goede kapstok. De bridge in het lied vond ik aanvankelijk lastig als niet-geoefende speler, de eerste jaren heb ik die er daarom uit gehouden, dat is ook goed mogelijk. Verder een link met de stof? Je kunt wat woorden gebruiken voor opdrachten, maar of het echt nodig is? De leerlingen zingen vol enthousiasme in het Frans, komen met plezier naar de les en oefenen hun uitspraak en fijne motoriek voor de mooiste taal die er is. Klaar.

Julian Nelissen – bovenbouwleerkracht Vrije School Roermond

Liverpool Street station – canon + piano

Een kostelijke canon voor de midden- of bovenbouw. In het lied zit een raadsel besloten. Waarom is de titel Liverpool Street Station en gaat het helemaal niet over Liverpool? In de laatste twee maten verschijnt, in de vierstemmige canon, klinkend de titel. Maar dan moet eerst het lied geleerd worden. Spannend in het aanleren zijn de rusten. Bij het voorzingen de rusten als klap mee laten doen maakt duidelijk hoe het lied in elkaar steekt. Mooi is het om het lied van een pianobegeleiding te voorzien met de beschreven akkoorden. Leuk detail hierin is dat dit wederom een bekende akkoordvolgorde is die ook Marco Borsato gebruikt in Dromen zijn bedrog. Je kunt een aantal klankstaven gebruiken met de grondtonen van de akkoorden en dit als ostinaat (laten) spelen (D-A-C-F-Bes-E-A-D). Nog een paar aandachtspunten:

  • Neem een rustig tempo, want het venijn zit in de vierde regel waar veel tekst de revue passeert in een doorlopend ritme van achtsten.
  • De eerste twee zinnen zijn betrekkelijk laag in de stem. De inzet van de derde regel springt meteen via de kwint naar het octaaf. Dit moet goed worden voorbereid anders wordt 'mis' gesprongen.
  • Het woord 'treat' aan het einde van de derde regel is best lastig. Juist hier kan het (tijdens het studeren) klappen van de twee rusten voor én na 'treat' goed helpen.
  • De vierde regel begint evenals de andere met een opmaat. Het accent valt dus op 'does' en niet op 'Where'. Let er dus op dat je na 'treat', aan het einde van de tweede regel twee kwartrusten neemt en niet drie!

Marcel van Os – muziekdocent Vrijeschoolpabo Leiden

Pr
i
kbord