Liedsuggesties

Ben je op zoek naar liederen voor een bepaalde leeftijdsgroep en wil je op ideeën gebracht worden en geïnspireerd raken? Deze liedsuggesties bieden een groeiende verzameling aan lesideeën, achtergrondinformatie en aandachtspunten rond liederen die nog niet algemeen bekend zijn, maar nodig ontdekt moeten worden!

Rond de 15e van iedere maand verschijnt steeds een nieuwe aflevering van tien liederen, verdeeld over de verschillende leeftijdsgroepen. Ook een keer je favorieten onder de aandacht van collega's brengen? Meld je dan via het contactformulier.

augustus 2013

4-6 jaar

Haantje de voorste

Een liedje om ’s zomers de dag mee te beginnen. In de eerste regel een van de handen met de vingers naar beneden schudden. Bij het opzetten van de kam duim en wijsvinger op elkaar, de andere drie vingers vormen rustig de kam. Bij het openen van de snavel zijn duim en wijsvinger de snavel, spelen met het opengaan, houdt het een beetje spannend wat er gaat komen. Aan het einde een paar keer met de vingers schrapen en dan het verlossende ‘kukeleku!’

Zo vrolijk als de zonnestraal

Een vrolijk lied om de dag mee te beginnen! Lekker pittig zingen. Arm zwevend een zonnestraal laten uitbeelden. Van onderaf met de rechterwijsvinger de toppen van de vingers van de linkerhand aantikken. Twee vingers als een miertje over je been laten kriebelen. Bij Zó wil ik werken’ in de handen klappen, voor je gestrekt, afwisselend links- en rechtsboven. Bij ‘Tralala’ gewoon in de handen klappen en met de voeten meedansen.

Inge Neven – kleuterleidster Zeister Vrije school


7-8 jaar

De zomer is vergaan – 2-stemmig + tegenstem

Dit lied heeft misschien een iets archaïsch karakter omwille van de dorische modus waarin het geschreven staat. Het geeft echter op treffende wijze het gevoel en de beweging van het werk op het veld weer. Laat de kinderen dan ook eerst op zoek gaan naar allerlei bewegingen die geassocieerd worden met de handenarbeid van de boerestiel. Denk hierbij aan maaibewegingen, verticale slagbewegingen over de schouders heen (de laatste schoven), pluk- of graaibewegingen (de laatste bloemen). Deze bewegingen zorgen voor een heel dynamische ervaring en diepere beleving van het lied en vragen tevens een zekere fysieke inspanning van de kinderen. De hogere klassen kunnen de tweede stem hieraan toevoegen. De bovenstem (imitatie-kwint) is mooi om b.v. op trombone of een ander instrument te spelen. Ten slotte kan met het lied ook ritmisch ondersteunen: stamp met de voet en slag op bovenbeen: 1ste tel, klap in de handen op 2de tel.

Shake, shake the apple tree! – 2-stemmig

Dit is een heel vrolijk, zomers liedje. Leuk om zingen omdat het in het Engels is en toch heel snel en gemakkelijk  over te nemen. Het gepuncteerde ritme (hopsa-ritme in de eerste maat) geeft de tweede tel als het ware een natuurlijke benadrukking mee (herhaling van het eerste woordje 'shake') en zorgt meteen voor het meeslepende en huppelende karakter van het lied. Een dansvorm bij het lied is beschreven op de partituur. De hogere klassen kunnen dit lied voorzien van een parallelle tweede stem met toch de nodige aandacht voor de melodische variaties in de laatste zin, of kunnen dit ondersteunen met leuk, ritmisch gesyncopeerd handgeklap (zie partituur).

Michaël Pinket – vakleerkracht muziek, Steinerschool Koningsdale, Ieper (België)


9-10 jaar

De doedelzak + piano + tegenstem

Een heerlijk ritmisch lied, niet moeilijk, enorm aansprekend, en het leent zich voor allerhande toevoegingen en variaties. De pianopartij kan in z'n geheel of gedeeltelijk door kinderen gespeeld worden: bij voorkeur door meerdere kinderen tegelijkertijd, verdeel de noten, zet ze met z'n allen achter een piano: teamwork. Ook kunnen de noten op klankstaven gespeeld worden, of nog beter: op een echte doedelzak! Wie krijgt er geluid uit zo’n instrument? De bovenstem laten spelen door één van de kinderen die al handig is op een instrument. Een deel van de bovenstem kan als intro en tussenspel dienen, eventueel in combinatie met noten van de pianopartij. Pas op dat de 2/4-maten niet oprekken en stiekem toch 3/4-maten worden. 

Mnogaya lyeta (1) – canon + piano

Een verjaardagscanon die niet snel verveelt (er is nogal eens iemand jarig in de klas!) en die in het Russisch een uitdaging is. De medeklinkers moeten in het Russisch vet worden uitgesproken, een dikke ‘l’, een volle ‘ò’. Ook kan er afgewisseld worden tussen de Nederlandse en de Russische tekst, waarbij de naam van het betreffende kind, afhankelijk van het aantal lettergrepen op een creatieve manier in de melodie moet worden gevlochten. De kinderen weten hier vast oplossingen voor, verzin het vooral niet zelf. Let erop dat de melodie van de tweede en de derde regel niet onbestemd en vaag wordt bij de lage noten. Bewustzijn voor de lage noten, luisterend zingen, ook hoe het harmonieert met de andere stemmen. De lange slierten noten in de eerste en tweede stem mooi legato houden! Er is ook een versie (2) met pianobegeleiding.

Matthijs Overmars – vakleerkracht muziek, Zeister Vrije School.


11-12 jaar

Blau ist der Himmel – 2-stemmig

Een nazomerlied, met in het tweede couplet al een vooruitblik naar de herfst. De meerstemmigheid is in de eerste helft van het lied polyfoon, waardoor het lied misschien beter geschikt is voor een zesde klas. Let op bij de overgang van 'Himmelszelten' naar 'Und die Seele': de tweede stem heeft daar geen rust maar moet door! Niet te hard zingen: de beide stemmen hebben o.a. door het metrum de neiging een soort wedstrijd met elkaar aan te gaan. Een mooi einde vraagt aandacht voor een goede adembeheersing, en luisteren naar het slot-octaaf.

Thunersee – canon + piano

Een mooi kabbelende zomercanon, ooit gekregen tijdens een vakantie in Spiez in Zwitserland, aan de Thunersee, op een vakantieadres waar de componist Kurt Sydow een jaar eerder deze mooie melodie schreef. De canon komt het beste tot z’n recht als hij driestemmig wordt gezongen. Er kan gezamenlijk op de fermates geëindigd worden, maar het heeft mijn voorkeur om de canon uit te laten lopen, waarbij iedere stemgroep de laatste regel (zachtjes) blijft herhalen tot die unisonoklinkt. Het lied blijft dan mooi innerlijk naklinken. Ook zonder pianobegeleiding, als in versie (1), een heel fijn lied.

Matthijs Overmars


13+ jaar

Dans nos obscurités (2) – 4-stemmig

Een mooi stemmig lied uit Taizé, en komt het beste tot z’n recht als het ook gezongen wordt als daar te doen gebruikelijk is: steeds maar herhalend, tot het bijna dromend gezongen wordt. Stemming, stemming, stemming. Fraai is de pendelbeweging tussen mineur en majeur: het eerste systeem mineur, het tweede systeem opengaand naar majeur, en ten slotte in het laatste systeem weer terugkerend naar mineur. Het risico bij het ‘dromend’ zingen voor ons Nederlandstaligen is dat er van de Franse uitspraak niet veel meer overblijft. Die moet dus bij het aanleren goed verankerd worden. Een ander aandachtspunt is de baslijn met z’n sprongen: zorg ervoor dat die niet te hoekig gaan klinken: melodie maken.

Zoem-zoem-canon - canon

Een canon die vanaf de eerste noot swingt. De muziek ziet er eenvoudig uit, maar de canon is lastig! De kunst van het swingend zingen is het voelen van de beat, juist ook daar waar deze niet in de muziek hoorbaar is: dus al in de eerste maat niet drie gelijke noten zingen, maar voelen hoe die drie noten een syncope vormen ten opzichte van de beat. De inzetten 4 en 5, die halverwege de maat komen, vragen veel bewustzijn: ze komen snel te vroeg. Laat bij een gemengde bezetting de mannenstemmen minstens in twee groepen zingen, afgewisseld met inzetten van vrouwenstemmen: de eerste 'zoem-zoem'-regel is een belangrijk houvast voor de andere stemmen, en moet dus goed hoorbaar zijn. Eindigen door de eerste regel te blijven herhalen tot iedereen deze zingt, en met een gezamenlijke klap afsluiten. 

Matthijs Overmars

Pr
i
kbord