Liedsuggesties

Ben je op zoek naar liederen voor een bepaalde leeftijdsgroep en wil je op ideeën gebracht worden en geïnspireerd raken? Deze liedsuggesties bieden een groeiende verzameling aan lesideeën, achtergrondinformatie en aandachtspunten rond liederen die nog niet algemeen bekend zijn, maar nodig ontdekt moeten worden!

Rond de 15e van iedere maand verschijnt steeds een nieuwe aflevering van tien liederen, verdeeld over de verschillende leeftijdsgroepen. Ook een keer je favorieten onder de aandacht van collega's brengen? Meld je dan via het contactformulier.

juni 2014

4-6 jaar

Kleurenliedje

Een liedje om de kleuren te herkennen, om eens goed in de wereld rond te kijken welke prachtige kleuren daar allemaal zijn. Er kunnen dingen verzameld worden en bij elkaar op kleur gelegd, er kunnen raadspelletjes bij bedacht worden (met de ogen dicht: welke kleur heeft het T-shirt van Sander?) en er kunnen misschien zelfs nieuwe coupletten bij het lied gemaakt worden. Verder zullen de billen en de keuteltjes waarschijnlijk voor wat hilariteit gaan zorgen. Daardoor wordt het een grappig liedje, waaraan de kinderen kunnen leren dat je die woorden best kunt zingen, zonder dat het al te gek wordt.

Hansje Pansje kevertje

Dit overbekende liedje blijft bij de kleuters tot de verbeelding spreken, en al helemaal als het lied in een vreemde taal wordt gezongen. Met de zomervakantie in zicht is het leuk het liedje eens in het Engels, Duits of Spaans te zingen. Als vooroefening kan er eerst eens worden geteld van 1 tot 10 in die nieuwe taal, en daarmee wordt de klank van die taal als het ware voorgeproefd. Daarna kunnen de gebaren die de kinderen nog uit de Nederlandse versie van het lied kennen worden meegedaan terwijl de leerkracht het liedje in een andere taal zingt. Ze weten precies waar het over gaat! Ook al zijn er kleine tekstverschillen: in het Spaans en het Engels kruipt de spin in een goot, waar hij door de regen uitgespoeld wordt. Wie wil weten hoe de Spaanse uitspraak en tekstplaatsing is, zie deze link.

Inge Neven – kleuterleidster Zeister Vrije School


7-8 jaar

De koekoek en de ezel

Het ligt voor de hand dat we bij het zoeken naar geschikte teksten en liedjes (dierenverhalen en fabels) voor de tweede klas op het liedje De koekoek en de ezel stuiten. Een eenvoudig oorspronkelijk Duits volksliedje (zie: Der Kuckuck und der Esel) dat hier een nieuw pentatonisch kleed heeft aangetrokken, waardoor de harmonische tweeheid in harmonieën op slag verdwijnt. Het lied kan gezongen worden met de hele klas als koor en daarnaast een koekoek en een ezel als solisten. Vooral het snelle afwisselen van ‘koekoek‘ en ‘ia‘ in het laatste couplet vinden de kinderen heerlijk om te doen. De begeleiding kan op een lier gespeeld worden, maar ook kunnen kinderen het lied begeleiden op een metallofoon of een klokkenspel. Dat is gelijk een goede oefening voor ze om én tegelijk én op het goede ogenblik hun toon te slaan. Dat betekent: goed luisteren, want het liedje begint met een opmaat!

N.B. Zie ook het artikel Muziekles in de tweede klas op deze website, waarin dit lied ook aan de orde komt.

Day and Night

De fijnzinnige tekst van Day and Night is misschien wat moeilijk voor een tweede klas, maar leent zich uitstekend voor een muziekje met die speciale stemming die tussen de pentatonische en de dorische toonladder ‘zweeft’. De melodie is helemaal in het pentatonisch toonscala, die hier in twee dezelfde figuurtjes gedeeld is: een dalende terts en een dalende hele toon. De dag klinkt in de bovenste, de nacht klinkt in de onderste figuur. Daartussenin de kwint d-a, waarin de vraag van het eerste couplet klinkt: ‘What gift have you?’ Waarop de nacht met het lage figuurtje antwoordt. Het hoge dag-figuurtje heeft meer majeur-karakter, het nacht-figuurtje mineur-karakter. Het lied is ook mooi als dagafsluiting.

Elisabeth Lebret

9-10 jaar

Der Hundertelfte – canon

Hoewel dit lied nooit 111-stemmig zal worden gezongen, ontstaat er toch een behoorlijke drukte als het 4-stemmig in canon wordt gezongen. Uitbreiding naar 10-stemmig is zelfs ook nog mogelijk door in maat 3 t/m 5 extra stemmen te laten inzetten. Omdat het ritme voornamelijk uit achtste noten bestaat gaat de canon dan inderdaad als een mierenhoop klinken, en hoe kan je dan één stem duidelijk blijven horen? Een vraag aan de klas: hoe kan één stem zich steeds duidelijk onderscheiden, zoals een mier met een gouden stipje op z’n rug? Misschien door op 'ting-ting' te zingen, of te fluiten, of te klappen, of….. wie heeft er een idee? Of juist door de andere stemmen te laten fluisteren, op 'noe-noe'  te laten zingen, of misschien zonder medeklinkers. Dat noem ik 'mét of zonder kunstgebit' zingen: volledig ongearticuleerd gewauwel tegenover mooi helder uitgesproken. Dan hoef je als leerkracht niet meer te praten over 'beter uitspreken', dat komt dan vanzelf!

Zacht zingt de zee – 2-stemmig

Een lied vol weemoed, met een fijne alliteratie en een doorlopende golfbeweging die aan de zee doet denken: de ene golf die voortkomt uit de andere. Het is voor een vierde klas, die na het canonzingen toe is aan echte meerstemmigheid, een overzichtelijk en aansprekend lied. Juist doordat de stemmen een soort echo van elkaar zijn kunnen de kinderen hun eigen stem zingen en tegelijk de andere waarnemen, een voorwaarde om meerstemmig te kunnen zingen. In die zin lijkt het lied op een canon, alleen de melodieën van de stemmen verschillen enigszins. Het is mooi om de regel Zacht zingt de zee als basis te nemen voor een ostinaat: de kwint d-a is daarvoor geschikt. De kinderen kunnen zelf proberen te horen op welk moment dat even verlaagd moet worden naar c-g om mooi te blijven harmoniëren met de gezongen melodie.

Matthijs Overmars – vakleerkracht muziek, Zeister Vrije School


11-12 jaar

Watercanon – canon

Dit lied is bij ons op school in de Pinkstertijd het favoriete lied van veel kinderen. We zingen het tijdens het feest, zittend rond de Pinksterboom, veelvuldig en uiteraard in canon. Het lied is de school in gekomen doordat een leerkracht het lied gebruikte in een periode van klas 6, waarin de waterkringloop behandeld werd. Prachtig hoe de verbinding tussen hemel en aarde in de tekst tot uiting komt, nog mooier hoe dat in de melodie terug te vinden is. De dalende toonladder van vraagt even wat aandacht wat betreft het zakken. Ik heb het zakprobleem een aantal keer ondervangen door op piano of marimba een kind de dalende toonladder te laten spelen in hele noten. Let dan wel op dat je in de 4e maat de F drie tellen aanhoudt, de laatste tel is weer de E, daarna hele noten D, C. Aan het eind kan de stijgende toonladder ook weer begeleid worden. Natuurlijk kan het lied ook gezongen worden in de zomertijd: zonneschijn, dampen die opstijgen, kabbelende beekjes. Wie krijgt er geen zin in de naderende zomervakantie!

Terre rouge – canon

Deze canon kenmerkt zich door de rust en de warmte die hij uitstraalt. Ik zong dit lied tegen de zomervakantie in een lekker rustig, bijna loom tempo in de zesde klas. De eerste partij zet rustig in. Als de tweede partij erbij komt begint het wat te zinderen. Als vervolgens de derde stem erbij komt voel je de warme grond, zie je de lucht trillen en waan je je onder de blauwe hemel in Zuid-Frankrijk. De canon kan bij de fermate stoppen, persoonlijk vind ik hem mooier als elke partij maar één of twee keer het lied zingt, waarna het lied als het ware wegsterft.

Frans Joling – Klassenleerkracht Vrije School Michaël, Bussum

13+ jaar

Voorzichtig treden mijn voeten de aarde - 2-stemmig + piano

Dit lied, geschreven in de Geert Grooteschool in Amsterdam, gaat over vakantie en het vertrek. Om met alle klassen samen te zingen op de laatste schooldag van het jaar. Wegen die scheiden, wegen die kruisen, een onbekende toekomst tegemoet. De twee coupletten zijn apart uitgeschreven omdat de tekstplaatsing zo verschillend is. Daarnaast is er een ostinate stem met een zich herhalende melodie. De pianobegeleiding is essentieel, die moet er in elk geval bij. Verder kunnen stemmen instrumentaal ondersteund worden (bas-ostinaat op de cello, melodie in de fluit, napik-akkoorden in de piano voor strijkers) en kan het lied opgebouwd worden vanuit begeleiding + ostinaat, neuriën, daarna op tekst gezongen, en daarna weer afgebouwd. Het lied heeft een licht melancholische stemming, verrassend is steeds de afsluiting met een majeur-akkoord in de piano, waardoor het geheel weer even oplicht.

I like the flowers (3) – Quodlibet

Dit is een compilatie van drie liedfragmenten die gebaseerd zijn op hetzelfde akkoordschema, en dus in principe tegelijkertijd kunnen worden gezongen. De samenklank van de drie liederen is redelijk, maar omdat de liederen zo verschillend zijn is het voor de uitvoerenden erg leuk om te doen. Het fluiten bij het derde lied geeft een extra dimensie, de opmaat in het tweede lied en de lang aangehouden tonen contrasteren mooi met de andere liederen, en het schakelen van het ene naar het volgende lied is best een lastige uitdaging. Een heerlijk lied voor tijdens een kamp, bij een vrolijke afsluiting of bij een eenmalige bijeenkomst van mensen die wat willen zingen. Het is denkbaar om bij een begeleiding met gitaar het lied een halve toon lager te zingen, dan worden de akkoorden heel wat eenvoudiger (D – Bm – Em7 – A).

Matthijs Overmars
Pr
i
kbord